Pierwsza część będzie dotyczyć instalacji i konfiguracji. Skupię się jedynie na wersji przeznaczonej dla systemu Windows. Niestety w chwili obecnej nie mam żadnej możliwości sprawdzenia jak zainstalować program w systemie Mac OS, a i z systemem Linux jestem obecnie daleko w tyle. Dalsze części poradnika już w mniejszej części będą „systemo-zależne”.
Część 1. KiCad 5.0 – Instalacja i konfiguracja
Pobieranie i instalacja
Instalację programu należy rozpocząć od pobrania odpowiedniej wersji instalatora przeznaczonej dla naszego systemu. W systemach Windows mamy do wyboru dwie wersje: 32-bitową i 64-bitową. Jeśli ktoś posiada system 64-bitowy powinien zainstalować wersję przeznaczoną dla 64-bitów. Wersje 32-bitowe też powinny działać w systemie 64-bit.
Uwaga! Pierwsze instalatory programu KiCad 5.0 w wersji 32-bitowej były błędne. Objawiało się to brakiem możliwości uruchomienia edytora obwodów drukowanych Pcbnew. Obecnie (dziś jest 26 lipiec 2018) błąd został już chyba całkowicie wyeliminowany, ale w oficjalnym bug-trackerze błąd ten nie jest jeszcze zaznaczony jako naprawiony.
Aby pobrać instalator należy udać się na stronę internetową http://kicad-pcb.org Już na pierwszej stronie witryny mamy przycisk DOWNLOAD prowadzący do podstrony gdzie znajdują się poszczególne wersje instalatorów.
Mamy tu do wyboru aż trzy wersje programu. Ci, którzy chcą używać programu KiCad jako sprawdzonego programu z przetestowanymi funkcjami powinni wybrać te wyszczególnione w sekcji Stable Release. Osoby, które chcą przetestować nowe funkcje jakie ciągle są wprowadzane do programu, ale kosztem jego stabilności i możliwej niekompatybilności projektów wstecz mogą wybrać edycje Nightly Development Builds. Trzecia wersja jest przeznaczona dla tych, którzy mają stare projekty i chcieliby mieć dostęp do starszej wersji programu, jeszcze przed wydaniem programu KiCad 4.0. Tu nie będziemy się nią zajmować. Jeśli ktoś chce poznać tą wersję zapraszam na kurs jaki napisał Dominik "Leon" Bieczyński: https://extronic.pl/content/category/4-kicad
Po pobraniu odpowiedniego dla nas programu instalacyjnego przystąpimy do właściwego procesu instalacji. Standardowy instalator podzielony jest na kilka etapów, po których poruszamy się oczywiście przyciskami Next i ewentualnie Back. Przejdźmy więc do drugiego kroku gdzie wybieramy składniki instalacji. Tu zatrzymamy się na dłuższą chwilę.
Mamy do wyboru kilka składników. Oczywiście głównych plików aplikacji nie można odznaczyć i te instalują się zawsze.
- Schematic libraries – Pod tym tytułem kryją się biblioteki symboli programu do rysowania schematów oraz domyślne pliki z ustawieniami bibliotek. Dlatego najlepiej by instalator zainstalował ten składnik. Same biblioteki symboli w ich najbardziej aktualnej wersji można też pobrać z repozytoriów programu w sieci. Możemy zrobić to później w czasie konfigurowania po instalacji.
- Footprint libraries – Tutaj, kryją się biblioteki obudów programu do rysowania obwodów drukowanych oraz domyślne pliki z ustawianiami dla tych bibliotek. Ten składnik też powinniśmy zainstalować. Tak samo jak w przypadku bibliotek symbol można je pobrać z sieci z oficjalnych repozytoriów.
- Footprint wizards – Program KiCad posiada możliwość tworzenia rysunków obudów także za pomocą prostych kreatorów. Warto je zainstalować, bo ułatwiają tworzenie obudów dla elementów z dużą ilością wyprowadzeń, w szczególności BGA.
- Demonstration project – Składnik, który moim zdaniem jest dla Nas w tej chwili zbędny. W sieci Internet można znaleźć lepsze projekty demonstrujące co potrafi program KiCad. Tu kwestię wyboru również pozostawiam otwartą.
- Help files – Pod tą nazwą kryją się wszystkie podręczniki programu – także w języku polskim. Proponuję zatem zainstalować podręczniki w języku polskim jak i angielskim, który również może się przydać.
- Environment variables – Ten składnik programu nie będzie Nam potrzebny, gdyż wszystkie zmienne programu KiCad będziemy definiowali tuż po instalacji i pozwolimy, by KiCad sam nimi zarządzał.
- File associations - Zaznaczenie tej opcji spowoduje, że pliki wynikowe programu KiCad staną się "klikalne" w Eksploratorze. Kto nie posiada innych programów EDA, np. EAGLE czy Protel/Altium może wybrać ten składnik. W przeciwnym wypadku, może zaistnieć konflikt i inne program mogą przejąć te ustawienia.
Przechodzimy do drugiego kroku instalacji. W tym miejscu program pyta nas gdzie zainstalować program, biblioteki i inne potrzebne pliki.
Tu napotykamy pierwszy problem jaki doświadcza wielu użytkowników programu. Zainstalowanie programu w domyślnej lokalizacji w systemach Windows począwszy od Windows Vista i nowszych stwarza sporo problemów, których źródłem jest sam system operacyjny. W tych edycjach systemu blokowana jest możliwość zapisania czegokolwiek w katalogach chronionych przez system, a jest nim także Program Files. Dlatego instalacja programu w tym miejscu jest głównie przeznaczona dla osób, które albo jeszcze posiadają Windows XP lub nie będą niczego zapisywać w katalogach programu.
Osobiście proponuję zainstalować program poza chronionym ekosystemem systemu operacyjnego, nawet jeśli nie będziemy próbować dodawać do programu własnych plików. Dlatego zmieńmy domyślny katalog instalacji np. na `C:\KiCad5` (Zakładam, że program będzie na dysku systemowym i będzie to dysk C:\). Następnie kliknijmy Install. Po krótkiej chwili wszystkie pliki powinny znaleźć się na swoich miejscach.
Na koniec program zapyta Nas o to czy chcemy zainstalować program FreeCAD by tworzyć modele 3D obudów lub wykorzystywać dane 3D do konstruowania obudów projektów lub dalszych wizualizacji w systemach MCAD. Jeśli ktoś jest biegły w modelowaniu 3D może także ten program zainstalować.
Ważne! Instalator może zawierać jeszcze błędne tłumaczenie programu na język polski. Objawia się to brakiem możliwości otwarcia jakiegokolwiek pliku z programu KiCad. Można to naprawić pobierając archiwum spod adresu http://kicad-centrum.pl/pub/kicad_gui_stable50.7z zawierającego poprawione tłumaczenie. Pliki z archiwum należy skopiować do `C:\KiCad5\share\kicad\internat\pl`.
Pierwsze uruchomienie
Uruchomienie programu powinno odbyć się poprzez ikonę podpisaną jako KiCad. Co prawda program instaluje odnośniki do pozostałych części składowych pakietu w Menu Start, ale projektami zarządza Menedżer projektu, za pomocą którego powinniśmy przechodzić do poszczególnych składników. Tylko w wyjątkowych przypadkach korzysta się uruchamiania poszczególnych składników osobno. Pojawią się takie sytuacje później w kolejnych częściach.
Program wita nas następującym oknem. Jest to wspomniany już Menedżer projektu.
Można w nim wyszczególnić kilka kluczowych elementów. Po lewej znajduje się przestrzeń na drzewo projektu. W nim będą znajdować odnośniki do wszystkich rozpoznawalnych plików i katalogów, które przechowywane są w wybranym folderze projektu. Menedżer pozwala na otwarcie tylko jednego projektu którym będzie można zarządzać. Duże ikony po prawej stronie to wyzwalacze poszczególnych składników pakietu. Obecnie połowa z nich jest zablokowana, gdyż nie utworzyliśmy jeszcze żadnego projektu. Pole pod ikonami służy do przekazywania podstawowych komunikatów. Głównie będą to komunikaty o otwarciu pozostałych składników programu, zamknięciu, itp.
Przed utworzeniem pierwszego projektu należy dokonać paru ustawień w programie. Rozpoczynamy od sprawdzenia konfiguracji ścieżek dostępu. Wybieramy Ustawienia -> Konfiguracja ścieżek. Program sam umieścił w tabeli już kilka z nich. Powinny wyglądać tak jak na załączonym zrzucie:
Do czego służą poszczególne zmienne?
- KICAD_SYMBOL_DIR to zmienna przechowująca domyślną ścieżkę do folderu z bibliotekami symboli dla edytora schematów na dysku komputera.
- KICAD_TEMPLATE_DIR to zmienna przechowujące domyślną ścieżkę do folderu z przykładowymi szablonami projektów. Można je wykorzystać przy tworzeniu nowych, wstępnie skonfigurowanych projektów. Na przykład shield-ów do płytek Arduino. Szablony te zwykle posiadają już gotowe fragmenty schematów i obwodów drukowanych, a rola projektanta ogranicza się do dodania pozostałych składników i połączenia wszystkiego w całość.
- KICAD_USER_TEMPLATE_DIR to zmienna przechowująca domyślną ścieżkę dla tzw. "przenośnych" szablonów projektów. KiCad umożliwia tworzenie własnych, niezależnych szablonów, które są widoczne np. tylko dla bieżącego użytkownika - jeśli znajdują się w danych użytkownika.
- KIGITHUB to zmienna przechowująca domyślny adres URL zdalnego (umieszczonego w sieci) repozytorium bibliotek obudów. KiCad posiada właśnie takie repozytorium na platformie GitHub, które jest uaktualniane przez aktywnych użytkowników.
Info W chwili obecnej dostęp bezpośrednio z programu do nich jest utrudniony ze względu na wprowadzane zmiany w strukturze repozytorium.
- KISYSMOD to zmienna przechowująca domyślną ścieżkę do folderu z systemowymi bibliotekami obudów (footprintów). Są to biblioteki, które znajdują się na dysku komputera. KiCad dopuszcza stosowanie również bibliotek zdalnych w repozytoriach GitHub na równi z tymi na dysku komputera.
- KISYS3DMOD to zmienna przechowująca domyślną ścieżkę do folderu z systemowymi modelami 3D obudów dla poszczególnych footprintów.
Nic nie stoi na przeszkodzie by dodać też kilka własnych zmiennych; np. prowadzących do własnych lub znalezionych w innych repozytoriach bibliotek.
Ja utworzyłem sobie zmienną MOJEMOD prowadzącą do katalogu gdzie przechowuje swoje biblioteki, oraz przykładową zmienną do zdalnego repozytorium na serwerach GitHub. Wykorzystamy je później.
Pro tip Ci którzy planują korzystać z własnych bibliotek w przyszłości powinni utworzyć swoje zmienne ze ścieżkami do własnych folderów i/lub repozytoriów bibliotek przechowywanych poza programem. Będzie to spore ułatwienie w przypadku pracy na kilku komputerach. Szczegóły omówimy później.
Drugim elementem który powinniśmy skonfigurować to domyślny edytor tekstu, który będzie służył do podglądania plików wynikowych, np. raportów ERC/DRC, list materiałowych BOM, itp. W tym celu wybieramy następną opcję: Wybierz edytor tekstu.... Ja używam programu Notepad++, dlatego w oknie wyboru pliku wybiorę właśnie ten program.
Trzecim elementem, który powinniśmy skonfigurować w tym miejscu to przeglądarka PDF. Jeśli w systemie jest już zainstalowana jakaś przeglądarka PDF i ma ona status domyślnej, to wystarczy w podmenu Przeglądarka PDF pozostawić domyślny wybór. Jeśli nie, należy podobnie jak w przypadku edytora tekstu najpierw wybrać plik wykonywalny przez polecenie Wybierz przeglądarkę PDF. Program sam przełączy opcję na Preferowana przeglądarka PDF.
Pro tip W systemach Linux najlepiej jest wybrać przeglądarkę PDF ręcznie. W niektórych dystrybucjach opcja z domyślną przeglądarką nie działa.
Jeśli chodzi o konfigurację skrótów klawiszowych to polecam na początek korzystać z układu domyślnego. Samouczek programu jak i wiele innych publikacji opiera się na domyślnym zestawie i przy zmianach można by się nieco pogubić.
W zasadzie to koniec konfiguracji startowych elementów programu. Pora teraz na drobne zmiany konfiguracji w poszczególnych programach. Do tego celu będzie Nam potrzebny już jakiś minimalny projekt.
Pierwszy projekt konfiguracyjny
By utworzyć projekt mamy do wyboru dwie opcje: nowy pusty projekt oraz nowy na podstawie szablonu. Do naszych obecnych działań trzeba utworzyć czysty nowy projekt. Wobec czego wybieramy Plik -> Nowy -> Projekt.... Program zapyta o nazwę nowego projektu.
I tu od razu ważna uwaga. Najlepiej by każdy projekt był przechowywany w swoim własnym katalogu. Można oczywiście trzymać wszystkie projekty w jednym folderze, ale pamiętajcie, że drzewo projektu będzie wyświetlać wszystkie znane mu pliki. Powstanie zatem niezły bałagan jak już będziecie mieli ich kilka. A to nie koniec problemów z tym związanych. Dlatego proponuję zapamiętać: Jeden projekt, jeden katalog.
Zatem sprawdźmy czy w oknie wyboru nazwy dla projektu mamy na dole zaznaczoną opcję Utwórz nowy folder dla projektu by program tworzył je automatycznie. Jeśli nie to zaznaczmy ją. W pole nazwy pliku projektu wpiszmy `Domyślny` (Wybrałem taką nazwę nieprzypadkowo) i dajmy Zapisz. Widok w menedżerze powinien się od razu zmienić.
W widoku drzewa mamy: `Domyślny.pro` który jest plikiem spinającym cały projekt i przechowuje pewne dane konfiguracyjne projektu. `Domyślny.kicad_pcb` zawierający pusty obwód drukowany oraz `Domyślny.sch` zawierający pusty schemat. Dodatkowo jak widać uaktywniły się też wszystkie wyzwalacze.
Rozpoczniemy od konfiguracji edytora schematów zwanego Eeschema. Aby go uruchomić możemy posłużyć się wyzwalaczem, albo kliknąć na nazwie pliku schematu w drzewie projektu. W obu przypadkach otworzy się domyślny plik schematu wybranego projektu. Gdybyśmy mieli inne schematy w folderze projektu, a chcielibyśmy je otworzyć to trzeba klikać na ich nazwie, a nie na wyzwalaczu.
Przy pierwszym uruchomieniu programu do edycji schematów program poprosi nas o wybranie jednego z trzech scenariuszy związanych z konfiguracją jego bibliotek.
Osoby, które chcą korzystać wyłącznie z bibliotek programu mogą pozostawić wybór tak jak jest. Program sam skopiuje plik konfiguracyjny w odpowiednie miejsce i bibliotek te staną się dostępne dla programu. Drugą opcję powinni wybrać ci, którzy już wcześniej używali programu KiCad 5.0 oznaczonych jako Release Candidate (np. 5.0.0-rc1) i mają już skonfigurowane swoje biblioteki. Trzecia opcja jest dla osób, które nie będą korzystać z bibliotek dołączonych do programu lub chcą całą konfigurację przeprowadzić samodzielnie.
Pozostańmy na razie przy opcji pierwszej i klikamy OK.
Otwarło się następne okno, gdzie zobaczymy pusty arkusz projektowy. Na razie nic nie będziemy na nim umieszczać i przejdźmy do menu Ustawienia. Najważniejsze z nich znajdują się w Opcje główne.
Proponuję by kilka wartości domyślnych zmienić. Domyślną grubość magistrali powiększyć do 24, gdyż będzie się ona bardziej wyróżniać, nawet na małym powiększeniu obszaru roboczego. Po przejściu do zakładki Edycja zmienić jednostki miary na cale. Będzie łatwiej oceniać lub liczyć odległości, bo będzie to wielokrotność 5 lub 10.
Sprawdzić, czy Domyślny rozmiar tekstu wynosi 50, gdyż biblioteki systemowe korzystają właśnie z takiego rozmiaru. Kto chce może też ustawić inną wartość jakiej używa w bibliotekach.
Osoby preferujące inny zestaw kolorów aplikacji, np. pracujące na czarnym tle mogą przejść do ustawień ukrytych w czwartej zakładce. Nie będę sugerował jakiego zestawu kolorów używać, gdyż jest to kwestia gustu i przyzwyczajeń (np. z innych programów).
Resztę opcji możemy zostawić tak jak jest. Jeśli program poprosi by zapisać ponownie projekt, zróbmy to.
Ponieważ wybraliśmy domyślne ustawienia bibliotek, to nie musimy nic więcej robić, gdyż konfiguracja bibliotek została już wykonana automatycznie. W zasadzie moglibyśmy teraz dokonać dodatkowej konfiguracji bibliotek, ale uważam, że teraz jest to nie potrzebne z uwagi na indywidualność każdego projektu. Powinno się dobierać biblioteki dla każdego projektu osobno i zostawić tylko te, które są używane. Będziemy mieć możliwość ich re-konfiguracji jak rozpoczniemy rysować pierwsze schematy.
Zerknijmy jednak na tabelę z bibliotekami klikając na polecenie Ustawienia -> Zarządzaj bibliotekami symboli... by sprawdzić czy jest wypełniona danymi.
To już wszystko co możemy skonfigurować na początek w programie do edycji schematów. Zapiszmy nasz projekt klikając na Ustawienia -> Zapisz plik projektu... i zamknijmy Eeschema.
Przejdźmy teraz do edytora obwodów drukowanych zwanego Pcbnew. Kliknijmy na plik z płytką lub na wyzwalacz. Program przywoła najpierw okno informacyjne, że nie mamy jeszcze skonfigurowanych bibliotek programu i program zrobi to za nas kopiując ustawienia domyślne. Klikamy OK.
Program może zapytać nas jeszcze o wspomaganie rysowania grafiki w programie z wykorzystaniem możliwości jakie oferują nowe karty graficzne. Jeśli jesteśmy pewni, że nasza karta obsługuje OpenGL w wersji co najmniej 2.0 to włączmy taką akcelerację. Od tego wyboru będzie zależeć czy pewne zaawansowane narzędzia będą działać lub nie. Niestety programiści programu KiCad jeszcze nie przenieśli wszystkich starszych funkcji do nowego, wspomaganego interfejsu, a przeniesienie nowszych funkcji do starego interfejsu nie jest w ogóle przewidziane. Oczywiście nie ma problemu by w razie czego przełączać się pomiędzy interfejsem wspomaganym a tym z wyłączonym wspomaganiem. Wybór ten nie jest zatem obligatoryjny i jednorazowy.
O co chodzi z tym interfejsem akcelerowanym?
Generalnie są dwa interfejsy, które służą do rysowania zawartości okna edycyjnego. Obecnie zwane Nowoczesnym zestawem narzędzi i Zestawem narzędzi Legacy. Interfejs Legacy będzie działać na każdym komputerze, gdyż wykorzystuje tylko podstawowe procedury graficzne (GDI) dostępne w systemie operacyjnym. Interfejs nowoczesny będzie działać tylko na komputerach, których karty graficzne wspierają OpenGL poprzez swoje sterowniki. Obecnie chyba nie ma w nowszych komputerach PC kart, które nie wspierają OpenGL 2.0, nawet jeśli chodzi o te wbudowane w najnowsze procesory. Gdyby się tak zdarzyło, że OpenGL nie działa, to można wykorzystać tryb programowej emulacji, ale niestety praca będzie znacznie utrudniona z powodu niskiej prędkości takiej emulacji, zwłaszcza na starszych komputerach.
Dlatego aby w pełni wykorzystać nowe narzędzia lepiej przełączyć się na interfejs nowoczesny (o ile to możliwe) i w sporadycznych przypadkach wracać do Legacy. Wyboru można dokonać w menu Ustawienia, lub też za pomocą przycisków funkcyjnych: F9 – Legacy, F11 – sprzętowe wspomaganie, F12 – programowa emulacja.
Info Jeśli ktoś lubi zestaw kolorów z programu Protel/Altium Designer to taki zestaw jest do osiągnięcia tylko na nowoczesnym zestawie narzędzi.
Teraz powinien otworzyć się już program do edycji obwodów drukowanych z wybranym interfejsem.
Przejdźmy zatem do menu Ustawienia –> Ustawienia główne.
Domyślne ustawienia są właściwie dobre, choć polecałbym wykonać dwie modyfikacje. Kąt obrotu zmieniłbym na 45 stopni. Wtedy np. układy scalone TQFP i podobne można będzie układać także pod skosem. Dla linii graficznych odznaczyłbym też opcję Linie graficzne tylko pod kątem 45 stopni. Często zdarza się, że musimy narysować towarzyszącą grafikę lub obrys obudowy mając jednak wolną rękę.
Przejdźmy teraz do drugiego okna ustawień Ustawienia – Opcje wyświetlania. Tu warto wyłączyć opcję Pokaż prześwit pola lutowniczego, gdyż nieco przeszkadza na małych powiększeniach.
Czas teraz na skontrolowanie ustawienia bibliotek. Jednakże zanim przejdziemy do jakichkolwiek działań trzeba dokonać pewnych wyjaśnień z nimi związanych.
Od pojawienia się programu KiCad 4.0 jego edytor obwodów drukowanych potrafi korzystać z czterech rodzajów bibliotek:
- Biblioteki zwane Legacy, czyli pliki MOD z poprzednich wydań,
- Biblioteki zwane Pretty, czyli foldery PRETTY a w nich pliki KICAD_MOD, gdzie każdy plik to osobna obudowa,
- Biblioteki programu EAGLE, czyli pliki LBR; ale tylko z wersji od 6.0 wzwyż, gdyż te zapisywane są używając formatu XML,
- Biblioteki programu gEDA (mało popularny, dla systemu Linux), czyli pliki FP.
Info Wszystkie te pliki KiCad może odczytywać, ale zapisywać potrafi teraz jedynie biblioteki Pretty. Dlatego pełna obsługa plików bibliotek jest ograniczona tylko do jednego formatu. Próby zapisywania innych skończą się prośbą o ich konwersję właśnie na format Pretty.
Przy bibliotekach Pretty istnieje możliwość skorzystania z tzw. zdalnych repozytoriów. Obecnie wspierana jest tylko platforma GitHub, ale być może w przyszłości pojawią się też nowe wtyczki do innych platform. Obsługa repozytoriów zdalnych daje możliwość korzystania z bibliotek nie znajdujących się fizycznie na naszym komputerze. Potrzebne pliki będą zawsze ściągane w tle z sieci. Ma to parę zalet, ale i też podstawową wadę: przy słabym łączu praca z programem będzie prawie niemożliwa w czasie przeglądania obudów. Nawet posiadając dobre łącze symetryczne jesteśmy skazani na kilkanaście sekund opóźnienia, zanim program doczyta sobie listę zawartości bibliotek.
Zaletą posiadania bibliotek zdalnych jest bezproblemowe aktualizowanie ich zawartości. W ogóle nie musimy nic robić, wszystko dzieje się samo. Jak tylko dokonane zostaną zmiany w zawartościach bibliotek, te zmiany będą dla nas widoczne natychmiast. Oczywiście nie dotyczy to sytuacji, gdy ktoś doda kolejną bibliotekę do zestawu, lub co gorsza zmieni jej nazwę (A takie sytuacje się zdarzają). Wtedy i my będziemy musieli dodać ją sami.
Teraz pora na dokonanie ważnego wyboru. Czy będziemy korzystać z bibliotek dostarczanych razem z programem, czy z własnych? Całkowicie początkujący powinni skorzystać z pierwszej opcji, ponieważ zwykle nie mają oni jeszcze żadnych bibliotek, które sami narysowali. Prawdopodobnie zmieni się to po jakimś czasie, gdy już lepiej poznają program. Osoby, które miały do czynienia z programem i mają swoje biblioteki wybiorą opcję drugą.
Jeśli założymy, że jesteśmy początkującymi użytkownikami i chcemy by w programie były dostępne wszystkie biblioteki jakie zostały zainstalowane razem z nim (Oczywiście jeśli pozwolili instalatorowi je zainstalować) to nic nie musimy robić. Taka konfiguracja jest domyślna. W przeciwnym wypadku należałoby tą konfigurację zmienić.
Konfiguracją bibliotek zajmuje się narzędzie ukryte w menu Ustawienia - Zarządzanie bibliotekami footprintów... gdzie w formie dwóch tabel - zwanych Tabelami bibliotek footprintów - można ustalić jakie biblioteki będą zawsze dostępne dla programu, a jakie biblioteki będą dostępne tylko w aktualnym projekcie.
Ponieważ przy pierwszym uruchomieniu programu do edycji obwodów drukowanych pozwoliliśmy by wszystko zostało ustawione automatycznie to otrzymaliśmy już wypełnioną tabelę globalną. Powinny się w niej znaleźć wszystkie zainstalowane biblioteki.
Uwaga! Globalna tabela bibliotek jest zapisywana w folderach systemu, które są jednak różne dla każdego zalogowanego użytkownika. Wobec czego należy ja traktować raczej jako globalną, ale tylko dla danego użytkownika!. Nie będzie to tabela nadrzędna dla programu na tym komputerze. Każdy użytkownik systemu może mieć swoje własne ustawienia programu i bibliotek. Jeśli mamy kilku użytkowników i chcielibyśmy im już domyślnie skonfigurować program, możemy to zrobić u siebie, następnie skopiować folder `%APPDATA%/kicad` innym użytkownikom by mogli z tych ustawień korzystać.
Klikamy OK i zamykamy okno konfiguracji bibliotek. Osoby, które będą korzystać wyłącznie z bibliotek standardowych mogą pominąć następny rozdział.
Konfiguracja bibliotek dla bardziej zaawansowanych
Teraz coś bardziej skomplikowanego. Załóżmy, że mieliśmy już do czynienia z programem KiCad - na przykład w jego starszej wersji, mamy już swoje własne lub pobrane z sieci biblioteki, lub chcielibyśmy skorzystać też z innych źródeł niż oficjalne. Nic nie stoi na przeszkodzie...
Ponieważ u każdego użytkownika cała sytuacja może wyglądać inaczej posłużę się tylko dwoma przykładami. Reszta będzie się odbywać analogicznie.
Pewnie pamiętacie, że dopisałem sobie do listy zmiennych programu dodatkowe dwie zmienne. Jedna z nich prowadziła do bibliotek, które są zapisane gdzieś na dysku komputera, a druga prowadziła do repozytorium zdalnego. Dodajmy najpierw bibliotekę z dysku korzystając z pierwszej zmiennej.
W tym celu ponownie wywołujemy okno z ustawieniami bibliotek i klikamy Przeglądaj biblioteki.... Otworzy się okno z widokiem drzewa katalogów gdzie należy odszukać folder z zapisaną tam biblioteką jaką będziemy chcieli dodać.
Ja dodam sobie bibliotekę `podstawowa.mod`, która zawiera moje najczęściej używane footprinty i pochodzi ona jeszcze z czasów, gdy używana była poprzednia edycja programu. Jeśli mamy tych bibliotek więcej to możemy je po kolei zaznaczyć przytrzymując klawisz Ctrl i klikając na nie. Działanie jest podobnie do zaznaczania wielu elementów w systemie Windows.
Po kliknięciu OK, biblioteka (lub grupa bibliotek) powinna się dodać do listy na samym końcu. Program sam sprawdził, że zdefiniowaliśmy sobie zmienną, która przechowuje częściową ścieżkę dostępu do niej, dlatego skrócił zapis ścieżki i wpisał tylko odnośnik do niej.
W ten sposób możemy łatwo ukryć długie i mało czytelne ścieżki do plików. Drugą z zalet przechowywania części ścieżki dostępu w zmiennej jest możliwość łatwego przenoszenia plików z miejsca na miejsce bez potrzeby żmudnej rekonfiguracji tej tabeli. Przenosimy pliki, zmieniamy zawartość zmiennej na nową ścieżkę bazową i wszystko działa jak dotychczas.
Aby sprawdzić, czy wszystko wpisaliśmy poprawnie uruchomimy na chwilę Przeglądarkę bibliotek z menu Widok by sprawdzić, czy nasza nowa biblioteka jest dostępna.
Gdyby się okazało, że program nie potrafi wyświetlić zawartości naszej biblioteki to przede wszystkim należy sprawdzić poprawność zapisu zmiennej oraz jej zawartości.
Dodajmy jeszcze w ramach treningu jedną bibliotekę ze zdalnego repozytorium. Tu posłużę się drugą zmienną jaka została utworzona: MADWORMGITMOD. Prowadzi ona do zdalnego repozytorium na serwerach GitHub. Tym razem też skorzystamy z informacji podanych wcześniej, ale tym razem będziemy musieli wszystko niestety wpisać ręcznie. Klikamy zatem na przycisk Dołącz bibliotekę by dodać na końcu nowy rząd w tabeli.
W pierwszym kroku wpisujemy nazwę skrótową. Musi być unikalna w danej tabeli. Wpiszmy tam np. "MAD". W polu adres repozytorium musimy wpisać adres do żądanej biblioteki. Przejrzałem repozytorium użytkownika madworm na platformie GitHub i znalazłem tam np. bibliotekę `KiCad-Footprints.pretty`. Poprawna ścieżka dostępu do niej z wykorzystaniem zmiennej to `${MADWORMGITMOD}\KiCad-Footprints.pretty`. Ponieważ jest to biblioteka zdalna, zatem należy jeszcze w polu Wtyczka wybrać GitHub by program wiedział jak się do niej odwoływać.
Ważne! Należy zwracać uwagę na kierunki ukośników. KiCad stosuje ukośnik '\'.
Ponownie możemy sprawdzić, czy uzyskaliśmy dostęp do biblioteki poprzez wywołanie Przeglądarki bibliotek. Jak pewnie zauważyliście lista footprintów pojawia się z pewnym opóźnieniem. Jest to normalne, gdyż korzystamy przecież z bibliotek z sieci, a przed wyświetleniem zawartości program musi pobrać listę dostępnych footprintów.
Uwaga W tej wersji wtyczki służącej do obsługi zdalnych bibliotek nie przewidziano możliwości korzystania z bibliotek zdalnych umieszczonych niżej w hierarchii katalogów. Biblioteki zdalne muszą być umieszczone w katalogu głównym repozytorium. Trwają prace by to zmienić.
Korzystanie z bibliotek zdalnych niestety nie jest tak komfortowe jak korzystanie z bibliotek lokalnych. Polecam korzystać z ograniczonej liczby bibliotek zdalnych, gdyż w przypadku długiej listy bibliotek, czas na wczytanie ich wszystkich może się okazać bardzo długi. Osoby, które nie posiadają bardzo szybkiego łącza stałego z siecią (oceniam, że minimum ~20Mb/s), lepiej niech polegają na bibliotekach lokalnych, albo bibliotekach zdalnych, ale wcześniej pobranych jednak na dysk.
Finalizujemy projekt konfiguracyjny
W zasadzie to wszystko co wypada zrobić na początek by móc rozpocząć pracę z programem KiCad 5.0. Oczywiście w pierwszej części pominąłem kilka informacji lub potraktowałem je nieco "po macoszemu", ale zrobiłem to celowo, by nie przytłaczać początkującego użytkownika masą informacji na początek. Bardziej szczegółowe informacje pojawią się już w trakcie konkretnych wątków w dalszych częściach.
Nam nie pozostało nic innego jak zapisać nasz projekt, podobnie jak to zrobiliśmy przy konfiguracji edytora schematów i zamknąć okno edytora obwodów drukowanych. O tym jak możemy teraz wykorzystać nasz pierwszy projekt konfiguracyjny będzie można poczytać w części drugiej.
